|
Maskeler tarih boyunca dinsel, kültürel
seromonilerde kullanılmıştır. Aynı zamanda yüz bölgesinin
korunmasında da maskelerden yararlanılmıştır. İlk maskenin ne zaman
yapıldığını bilmek kuşkusuz imkansız, ama Fransa'da bulunan ve M.Ö.
20.000'e ait bir mağaranın duvarında maske takan insan figürlerine
rastlanmıştır.
İlkel çağlarda maskeler bir öyküde
anlatılmak istenen canlıyı tarif edebilmenin en iyi yolu olarak
kabul edilmiştir. Tiyatronun ilk izleri olan bu etkinliklerde
herkesin görebilmesi için maskeler oldukça büyük boylarda
hazırlanmıştır. Bazı dinlerde ise maske takanın maskenin temsil
ettiği güce kavuşacağına inanılırdı. Bu inanışlara göre örneğin bir
leopar maskesi takan insan, leopar kadar güçlü olacaktı.
Hastalıkların savılmasında da maskeler kullanılmıştır. Hastalığın
kötü ruhtan kaynaklandığı ve eğer maske takılırsa kötü ruhun kişiyi
tanıyamayacağına inanılmıştı. Latin Amerika'da Hıristiyanlarca
düzenlenen dinsel festivallerinin kimilerinde de maske
takılmaktadır. Şamanizmde ise şamanlar öte dünyaya yolculuk yapmak
için maske takarlar.
Maskelerle çoşan, heyecanlanan halk
eğlencelerinin başında Venedik Festivali gelir. Hıristiyanlık öncesi
günlerden miras kalan maskeler Venedik Festivali'nin temel figürü
olarak kabul edilmektedir. Venedik'te ilk karnaval 1268 yılında
gerçekleşmiştir. Karnaval 2 Şubat'ta başlar ve günahların
affedilidiği gün olan Af Salısı'nda sona erer. Ayrıca Santo Stefano
Günü'nde (26 Aralık), Asensiyon'da (İsa'nın göğe yükseldiği gün) ve
5 Ekim'den Noel'in başlangıcına kadar olan dönemde de maskeler
Venedik'teki halk eğlencelerinin baş tacıdır. Venedik Karnavlı’nın
en gözde iki maskesi Batua ve Punchinella’dır. Batua, siyah şapka
ile takılır ve erkeksi bir görünümü vardır. Punchinella ise upuzun
ve sarkık burun görünümü ile hemen farkedilir. Karnaval’daki
maskelerin ortak özelliği, gizemli, çılgın ve korkutucu olmasıdır.
Sanki bu üç kavram birden bir kediyi anlatır gibidir. Kedili
maskeler de bu yönüyle Venedik Karnavalı’nda sıkça rastlanan maske
türleri arasında yerini alır.
Maskeler herşeyden yapılabilir,
tahtadan, metallerden, kumaştan, deriden,... En gözde olanları deri
üzerine değerli taşlar bezenmiş olan maskelerdir. Renkli kuş tüyleri
de maskelerin gizemli görünümüne atılmış fırça darbeleri gibidir.
Ama hiçbir el yapımı maske, kedilerin taşıdığı doğal maske kadar
güzel olamaz. Bir de unutmadan, kedilerin maskesini düşürmeye de hiç
kimsenin gücü yetmez :)
|