|
25 yıl gecikme ile de
olsa Meclisimiz Ev Hayvanlarının Korunmasına Dair Avrupa
Sözleşmesi'ni onayladı. Sözleşmenin onaylanması basında büyük yankı
bulduysa da öncelikle basının konuyu gereğinden fazla bir
iyimserlikle ele aldığını belirtmek isterim. Sözleşme ulusal
mevzuatımız açısından kuşkusuz olumlu bir gelişmedir. Ama bu kanunun
çıkması uygulama için yeterli olmayıp bu kanunu izleyen alt hukuk
kurallarının (tüzük, yönetmelik vb.) da çıkarılması (~yayınlanması)
gerekir. Çünkü kanunlar genel çerçeveyi ve prensipleri belirlerler.
Öte yandan ne yazık ki sokak hayvanlarının öldürülmesi bu sözleşme
ile de sona ermemiştir. Sözleşme sokak hayvanlarının öldürülmesi
konusunda ne yazık ki izin vermekte ve fakat yöntemi konusunda
sınırlamalar getirmektedir. (Ayrıca sözleşmede yer alan ilkelere
“hastalık kontrolü” gerekçesi ile istisna getirilebileceğine ilişkin
hüküm zalimce uygulamalara bir ölçüde mazeret de yaratabilir.)
Sözleşme sokak
hayvanlarına kıyasla asıl olarak ev hayvanları ile ilgili
düzenlemeler getirmektedir. Yani henüz olumlu bir aşamanın
başlangıcındayız. 1978 yılında kabul edilen uluslararası bir metnin
hukukumuza 25 yıl gecikme ile girdiği dikkate alındığında bu konuda
gereken ilave düzenlemeler için ciddi bir baskı grubu oluşturmamızın
gerekliliği bir kez daha ortaya çıkıyor. Son bir yorumu daha
sizlerle paylaşayım. Ev hayvanları ile ilgili prensipler evde hayvan
bakan bizleri de zorlayacak niteliktedir. Özellikle hayvansevmez
işgüzar komşular bu sözleşme hükümlerinden hareketle baktığınız
hayvana sözleşmeye aykırı davrandığınız yönünde iddialar
geliştirebilecektir. Bu sebeple eskisine oranla ev hayvanınızla olan
diyalogunuzu daha belgelere (düzenli veteriner kontrolleri)
dayandırmanız gerektiği konusunda da bir hatırlatmada bulunmak
isterim.
EV HAYVANLARININ KORUNMASINA
DAİR AVRUPA SÖZLEŞMESİ
(Strazburg, 13. 11. 1987)
(Sözleşme TBMM komisyonlarında
görüşülerek Genel Kurul gündeminde bulunmaktadır)
GİRİŞ
İş bu Sözleşmeyi imzalayan Avrupa
Konseyi ' ne üye devletler;
* Avrupa Konseyi'nin hedefinin, üyeleri
arasında daha sıkı bir birlik oluşturmak olduğunu dikkate alarak,
* İnsanın yaşayan tüm canlılara saygı
yükümlülüğünü tanıyarak ve ev hayvanlarının insanla özel bir
ilişkisi olduğunu gözönünde bulundurarak,
* Ev hayvanlarının yaşam kalitesine
olan katkıları ve bunun sonucu olarak toplum için taşıdığı önemi
dikkate alarak,
* İnsan tarafından bakılan hayvanların
arzettiği büyük çeşitlilikten kaynaklanan güçlükleri dikkate alarak,
* Ev hayvanlarının aşırı nüfus
artışının, insan ve diğer hayvanların hijyen, sağlık ve güvenlikleri
için taşıdığı riskleri dikkate alarak,
* Yabani fauna türlerinin ev hayvanı
olarak beslenmesinin teşvik edilmemesi gerektiğini dikkate alarak,
* Ev hayvanlarının elde edilmesi,
muhafazası, ticari ve ticari olmayan üretimi, elden çıkarılması ve
ticaretiyle ilgili mevcut farklı şartların bilinciyle,
* Ev hayvanlarının her zaman
sağlıklarını ve rahatlarını koruyacak şartlarda muhafaza
edilmediğinin bilinciyle,
* Sınırlı bilgi ve bilince sahip
olunması nedeniyle, ev hayvanlarına karşı davranışların geniş çapta
değişkenlik gösterdiğini not ederek,
* Ev hayvanlarına sahip olma
sorumluluğu sonucunu doğuracak olan temel müşterek davranış ve
uygulama standartlarının, sadece arzu edilen değil, aynı zamanda
gerçekçi bir hedef olduğunu dikkate alarak, aşağıdaki hususlarda
anlaşmışlardır.
BÖLÜM 1
GENEL HÜKÜMLER
Madde 1
Tanımlar:
1- Ev hayvanı ( ehlileştirilmiş hayvan
) insan tarafından bilhassa evde özel zevk veya refakat amacıyla
muhafaza edilen veya muhafaza edilmesi tasarlanan her türlü hayvanı,
2- Ev hayvanlarının ticareti; ev
hayvanlarının sahipliğini değiştiren, kar amacıyla yapılan önemli
miktarlardaki tüm düzenli ticari işleri,
3- Ticari üretim ve barındırma; kar
amacı güdülerek yapılan büyük ölçekli üretim ve barındırmayı,
4- Hayvan barınağı; çok sayıda ev
hayvanının muhafaza edilebileceği, kar amacı gütmeyen tesisleri,
(ulusal mevzuat veya idari önlemlerin izin vermesi durumunda bu gibi
tesisler başıboş hayvanları da kabul edebilir.)
5- Başıboş hayvan; evi olmayan veya
sahibinin veya bakıcısının ev sınırları dışında yaşayan ve herhangi
bir sahibin ya da bakıcının kontrolü veya doğrudan denetimi altında
bulunmayan hayvanları,
6- Yetkili makam; üye ülke tarafından
tayin edilen makamı
ifade eder.
Madde 2
Uygulama Alanı:
1- Tarafların herbiri;
a) Bir kişi veya yasal bir kurum
tarafından bir evde veya ticaret, ticari üretim ve barındırma
tesislerinde ve hayvan barınaklarında muhafaza edilen ev hayvanları,
b) Uygun hallerde, başıboş hayvanlar
konusunda,
işbu Sözleşmenin hükümlerine işlerlik
kazandırılması için gerekli tedbirleri almayı taahhüt eder.
2- Bu Sözleşme'nin hiçbir hükmü
hayvanların korunması veya tehdit altındaki yabani türlerin
muhafazası konusundaki uluslararası belgelerin uygulanmasını
etkilemeyecektir.
3- İşbu Sözleşmede yer alan hususlar,
Tarafların ev hayvanlarının korunması için daha sıkı tedbirler
almaları veya burada kayıtlı hükümlerin, işbu belgede açıkça
belirtilmeyen hayvan sınıflarına da uygulaması özgürlüğüne hiçbir
şekilde etki etmeyecektir.
BÖLÜM II
EV HAYVANLARININ MUHAFAZASI İÇİN TEMEL
PRENSİPLER
Madde 3
Hayvanın İyi Yaşaması İçin Temel
İlkeler :
1- Hiç kimse bir ev hayvanının gereksiz
acı, sıkıntı veya ızdırap çekmesine sebep olamaz,
2- Hiç kimse bir ev hayvanını
terkedemez.
Madde 4
Hayvana Bakma :
1- Ev hayvanına bakan veya besleyen
herkes onun sağlığı ve iyi yaşamasından sorumludur.
2- Ev hayvanına bakan veya besleyen
herkes, hayvanın tür ve üreme özelliklerine uygun olarak,
davranışsal gereksinimlerini hesaba katan kalacak yer, dikkat ve
ihtimamı sarfedecek, özelikle :
a) Hayvana uygun ve yeterli gıda ve
suyu verecek,
b) Ona hareket için uygun imkanları
sağlayacak,
c) Kaçışını önleyecek tüm uygun
tedbirleri alacaktır,
3- Bir hayvan;
a) 2’nci paragrafta belirtilen şartlar
yerine getirilmediği takdirde veya
b) 2’nci paragrafta belirtilen şartlar
yerine getirilmesine rağmen esarete alışamazsa, ev hayvanı olarak
muhafaza edilemez.
Madde 5
Üretme :
Bir ev hayvanını üretmek için seçen bir
kişi, o hayvanın anne veya yavrularının sağlık ve refahını risk
altına sokabilecek anatomik, fizyolojik ve davranış özelliklerini
gözönünde bulundurma sorumluluğunu taşıyacaktır.
Madde 6
Ev hayvanı edinmede yaş sınırı :
Ebeveynlerinin veya ebeveyn sorumluluğu
taşıyan diğer şahısların açık rızası olmaksızın 16 yaşın altındaki
kimselere ev hayvanı satılamaz.
Madde 7
Eğitim :
Hiçbir ev hayvanı, sağlığına ve
refahına zarar verecek şekilde, özellikle doğal gücünü ve
kapasitesini aşacak biçimde yada yaralanma veya gerekli olmayan
ağrı, acı, sıkıntı veya ızdırap çekmesine yol açacak şekilde suni
yardım kullanılarak eğitilemez.
Madde 8
Ticaret, ticari amaçlı üretim ve
barındırma, hayvan barınakları :
1- İşbu Sözleşme yürürlüğe girdiği
tarihte, ev hayvanlarının ticaretini, ticari amaçlı üretimini veya
barındırmasını yapan veya bir hayvan barınağı işleten kişiler,
taraflarca belirlenecek uygun bir zaman dilimi içerisinde, bu
faaliyetlerini, yetkili makama bildirecektir.
Bu faaliyetlerden herhangi birini
yapmayı düşünen kişiler bu tasarılarını yetkili makama
bildireceklerdir.
2- Bu bildirimde aşağıdaki hususlar yer
alacaktır :
a) Bu faaliyetlere dahil olan veya
dahil olacak ev hayvanı türleri,
b) Sorumlu durumdaki kişi ve bilgi
düzeyi,
c) Kullanılan veya kullanılacak tesisin
ve malzemenin tanımı
3- Yukarıda belirtilen faaliyetler
ancak;
a) Sorumlu kişinin, bu konuda faaliyet
göstermek için, profesyonel eğitimden veya ev hayvanları konusunda
yeterli deneyimi bulunmasından kaynaklanan bilgi ve kapasiteye sahip
olması,
b) Faaliyet için kullanılan tesis ve
malzemenin 4’ncü maddede belirtilen
şartları yerine getiriyor olması,
durumunda gerçekleştirilebilecektir.
4- Yetkili makam, 1 nci paragrafta
belirtilen hükümler çerçevesinde yapılan bildirimin, 3 ncü
paragrafta belirtilen şartları yerine getirip getirmediğini tespit
eder. Şayet şartlar gerektiği şekilde sağlanmamışsa, tedbirler
tavsiye eder ve gerekirse, hayvanların refahı için, faaliyete
başlamayı veya faaliyetin devamını yasaklar.
5- Yetkili makam, ulusal mevzuatı ile
uyumlu olarak, yukarıda belirtilen şartların yerine getirilip
getirilmediğini denetler.
Madde 9
Reklam, eğlence, sergi, yarışma ve
benzer faaliyetler :
1- Aşağıdaki şartlar yerine
getirilmedikçe ev hayvanları reklam, eğlence, sergi, yarışma ve
benzeri faaliyetlerde kullanılamaz.
a) Organizatörün 4 ncü maddenin 2’inci
paragrafında öngörülen şartlar uyarınca, ev hayvanları için uygun
şartları sağlaması ve
b) Ev hayvanlarının sağlık ve refahının
risk altına sokulmaması.
2- a)Yarışma esnasında veya,
b) Hayvanın sağlık ve refahını risk
altına sokabilecek diğer zamanlarda,
ev hayvanının doğal performans düzeyini
arttırmak veya azaltmak amacıyla ona hiçbir madde verilemez, işlem
uygulanamaz veya cihaz tatbik edilemez.
Madde 10
Cerrahi Operasyonlar :
- Bir ev hayvanının dış görünüşünü
değiştirmek veya tedavi edici olmayan amaçlar için ona cerrahi
operasyonda bulunmak yasaktır. Özellikle;
a) Kuyrukların kesilmesi,
b) Kulakların kesilmesi,
c) Ses kısıklığı yaratılması,
d) Tırnak ve dişlerin sökülmesi
önlenecektir.
2- Bu yasaklamalarda ancak aşağıdaki
durumlarda istisnalara müsaade edilecektir :
a) Bir veterinerin, veterinerlikle
ilgili tıbbi sebeplerle veya belirli bir hayvanın yararı için tedavi
edici olmayan işlemleri gerekli görmesi,
b) Üremeyi önleme.
3- a) Hayvanın şiddetli acı çekeceği
veya çekmesi muhtemel operasyonlar sadece veterinerler tarafından
veya onların gözetiminde anestezi uygulanarak gerçekleştirilecektir.
b) Anestezi gerektirmeyen operasyonlar,
ulusal mevzuatla uzman olarak nitelendirilen bir kişi tarafından
yapılabilir.
Madde 11
Öldürme :
1- Veteriner veya diğer bir uzman
yardımın süratli bir şekilde temin edilemediği veya ulusal mevzuat
kapsamındaki, bir hayvanın acısını ortadan kaldırmaya yönelik acil
durumlar hariç, bir ev hayvanı ancak bir veteriner veya diğer bir
uzman kişi tarafından öldürülebilir. Bütün öldürmeler şartların
gerektirdiği asgari düzeyde fiziksel ve zihinsel acı verecek şekilde
gerçekleştirilecektir. Acil durumlar dışında, seçilen metod :
a) Şuur kaybı ve ölümünü hemen
gerçekleştirecek ya da
b) Derin genel anestezi ile başlayacak,
bunu kesin ve mutlak ölümü sağlayacak işlem izleyecektir.
Öldürmeden sorumlu kişi, hayvanın
cesedi elden çıkarılmadan önce o hayvanın öldüğünden emin olacaktır.
2- Aşağıda belirtilen öldürme metodları
yasaklanacaktır :
a) 1 (b) Paragrafında öngörülen
etkilerin gerçekleşmemesi durumunda, boğma veya nefessiz kalmasına
neden olabilecek diğer metodlar,
b) 1 nci paragrafta belirtilen etkileri
verecek biçimde, dozu ve uygulaması kontrol edilemeyen herhangi bir
zehirli madde veya ilaç kullanımı,
c) Öncelikle hızlı şuur kaybı meydana
getirmeden yapılan elektrikle öldürme.
BÖLÜM III
BAŞIBOŞ HAYVANLAR İÇİN EK TEDBİRLER
Madde 12
Sayılarının Azaltılması :
Taraflardan biri, başıboş hayvan
miktarının sorun yarattığını düşünürse, sayılarını azaltmak üzere
gereksiz ağrı, acı ve ızdırap çekmelerine sebebiyet vermeyecek bir
yolla uygun yasal ve/veya idari tedbirleri alacaktır.
a) Bu tedbirler aşağıdaki şartları
kapsayacaktır :
i. Bu hayvanlar yakalandığı takdirde,
bu yakalama işleminin, hayvana fiziksel ve zihinsel olarak en alt
düzeyde acı verecek şekilde gerçekleştirilmesi,
ii. Yakalanan hayvanların muhafazasının
veya öldürülmesi işlemlerinin bu Sözleşmede belirtilen prensiplerle
uyumlu olarak yapılması.
b) Taraflar,
i. Köpek ve kedilere damgalama gibi, az
acı veren ya da hiç ağrı, acı ve ızdırap çektirmeyen uygun bir
yöntemle daimi kimlik tesbiti sağlamayı, ayrıca sayıları ile
sahiplerinin isim ve adreslerini bir kayda geçirmeyi
ii. Kedi ve köpeklerin nötr hale
getirilmesini teşvik ederek, bunların plansız üremelerini azaltmayı,
iii. Başıboş kedi ve köpekleri bulan
kişilerin, bu konuda yetkili makama bilgi vermesini teşvik etmeyi
taahüt ederler.
Madde 13
Yakalama, muhafaza etme ve öldürme için
istisnalar :
Başıboş hayvanları yakalama, muhafaza
etme ve öldürme konularında bu Sözleşmede yeralan prensiplere, ancak
kaçınılmaz hallerde, ulusal hastalık kontrol programları kapsamında
istisna getirilebilir.
BÖLÜM IV
BİLGİLENDİRME VE ÖĞRETİM
Madde 14
Bilgilendirme ve eğitim programları :
Taraflar, Sözleşmede belirtilen hüküm
ve prensipler doğrultusunda ev hayvanlarının muhafazası, üretilmesi,
eğitimi, ticareti ve barındırılması konusunda ilgili Kurum ve
şahısları bilinçlendirme ve bilgilendirmeyi teşvik edecek şekilde
enformasyon ve eğitim programları geliştirilmesini teşvik etmeyi
taahhüt ederler. Bu programlarda özellikle aşağıda belirtilen
konulara dikkat edilecektir.
a) Ev hayvanlarının ticaret ve yarışma
amacıyla eğitilme gereksinimlerinin uygun bilgi ve beceriye sahip
kişiler tarafından karşılanması,
b)
i. Ebeveynlerinin veya ebeveyn
sorumluluğu taşıyan diğer şahısların açık rızası olmadıkça 16
yaşından küçüklere ev hayvanlarının hediye olarak verilmesinin,
ii. Ev hayvanlarının ödül, hediye veya
ikramiye olarak verilmesinin,
iii. Ev hayvanlarının plansız
üretilmesinin
engellenmesi,
c) Yabani hayvanların ev hayvanı olarak
alınması veya kabul edilmesinin, bu hayvanların sağlık ve mutluluğu
için muhtemel olumsuz sonuçları olabileceği,
d) Sorumsuz şekilde ev hayvanı
edinmenin, istenmeyen ve terk edilen hayvan sayısının artmasına yol
açan risklerinin bulunduğu.
BÖLÜM V
ÇOK TARAFLI DANIŞMA VE MÜZAKERELER
Madde 15
Çok Taraflı İstişareler :
1- Taraflar, Sözleşmenin yürürlüğe
girmesinden sonraki beş yıl içerisinde ve bundan sonraki her beş
yılda bir ve herhalükarda Tarafların ekseriyetinin talebi üzerine,
Sözleşmenin uygulanmasını, Sözleşmenin gözden geçirilmesinin veya
hükümlerinin daha kapsamlı hale getirilmesinin tercih
edilebilirliliğini incelemek üzere, Avrupa Konseyi bünyesinde çok
taraflı danışma ve müzakereler yapacaklardır. Bu danışma ve
müzakereler, Avrupa Konseyi Genel Sekreterinin daveti üzerine
gerçekleştirilecek toplantılarda yapılacaktır.
2- Tarafların her biri bu danışma ve
müzakere toplantılarına katılmak üzere bir temsilci görevlendirme
hakkına sahip olacaktır. İşbu Sözleşmeye taraf olmayan Avrupa
Konseyi üyesi herhangi bir ülke, toplantılarda bir gözlemci ile
temsil edilme hakkına sahip olacaktır.
3- Taraflar her danışmanın ardından,
danışma toplantısı ve Sözleşmenin işleyişi hakkında Avrupa Konseyi
Bakanlar Komitesine bir rapor gönderecekler ve gerekli gördükleri
takdirde, Sözleşmenin 15 ila 23 ncü maddelerine değişiklik önerisi
verebilirler.
4- Sözleşme hükümlerine bağlı kalarak,
taraflar istişareler için usul kurallarını kaleme alacaklardır.
BÖLÜM VI
DEĞİŞİKLİKLER
Madde 16
Değişiklikler :
1- Taraf bir Ülke veya Bakanlar
Komitesince Sözleşmenin 1’den 14 ncü maddesine kadar olan maddeleri
hakkında yapılması öngörülen değişiklik önerileri, Avrupa Konseyi
Genel Sekreterine bildirilecek ve bu öneriler Genel Sekreter
tarafından Avrupa Konseyine üye ülkelere, taraf ülkelere ve
sözleşmenin 19 uncu maddesi hükümleri gereği Sözleşmeyi onaylamaya
davet edilen ülkelere gönderilecektir.
2- 1’nci paragraf hükümlerine göre
yapılan değişiklik önerileri, Genel Sekretere gönderildiği tarihten
itibaren 2 aydan az olmayan bir süre içerisinde düzenlenecek çok
taraflı müzakere ve danışma toplantısında incelenecek ve Taraf
ülkelerin 2/3 oy çokluğu ile kabul edilebilecektir. Kabul edilen
metin Taraf Ülkelere gönderilecektir.
3- Her değişiklik, çok taraflı müzakere
ve danışma toplantısında kabulünden 12 hafta sonra, bir taraf
Ülkenin itiraz bildirimi olmadığı takdirde, yürürlüğe girecektir.
SONUÇ HÜKÜMLERİ
Madde 17
İmza, Onay, Kabul, Uygun Bulma :
Bu Sözleşme Avrupa Konseyi üye
devletlerinin imzasına açılacaktır. Sözleşme onay kabul veya uygun
bulma işlemlerine tabidir. Onay, kabul veya uygun bulma belgeleri
Avrupa Konseyi Genel Sekreterine tevdi edilecektir.
Madde 18
Yürürlüğe giriş :
1- Sözleşme, 17’nci madde hükümlerine
uygun olarak Avrupa Konseyine üye 4 Devletin Sözleşmeye daimi olarak
bağlı kalacağını bildirmesini takip eden 6 aylık bir periyodun
bitiminden sonraki ayın ilk günü yürürlüğe girer.
2- Sözleşmeye daimi bağlılığını daha
sonra bildiren her ülke için Sözleşme, onay, kabul veya giriş
belgelerinin alındığı tarihi takip eden 6 aylık bir periyodun
bitiminden sonraki ayın ilk günü yürürlüğe girer.
Madde 19
Üye Olmayan Devletlerin Katılımı :
1- İşbu Sözleşme'nin yürürlüğe
girmesinden sonra Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi, Avrupa
Konseyi'ne üye olmayan bir devleti sözleşmeye katılmaya, Avrupa
Konseyi Statüsü'nün 20 / d maddesinde belirtilen çoğunlukla ve taraf
devletlerin Bakanlar Komitesi'ndeki temsilcilerinin oybirliği ile
alınan bir kararıyla davet edebilir.
2- Sözleşme bu ülkeler için giriş
belgelerinin Avrupa Konseyi Genel Sekreteri tarafından alındığı
tarihi takip eden 6 aylık sürenin bitiminden sonraki ayın ilk günü
yürürlüğe girer.
Madde 20
Ülkeye İlişkin Hüküm :
1- İmza sırasında veya onay, kabul,
uygun bulma veya katılma belgeleri tevdi edilirken her Devlet
Sözleşme'nin uygulanacağı ülke veya ülkeleri belirleyebilir.
2- Her taraf devlet, daha sonraki bir
tarihte Avrupa Konseyi Genel Sekreterine göndereceği bir bildirimle,
Sözleşmenin uygulama alanını, bildiriminde belirteceği başka
topraklara genişletebilir. Bu topraklara ilişkin olarak Sözleşme,
Genel Sekreter tarafından bildirimin alınmasını takibeden altı ayın
bitiminden sonraki ilk günde yürürlüğe girecektir.
3- Önceki paragraflar çerçevesinde
belirlenen topraklara ilişkin olarak yapılan bildirimler Genel
Sekretere yapılacak bir bildirim ile geri çekilebilir. Geri çekme,
bildirimin Genel Sekreter tarafından alınması tarihini takip eden
altı aylık sürenin bitiminden sonraki ayın ilk günü yürürlüğe
girecektir.
Madde 21
Çekinceler :
1- Her Devlet, Sözleşmeyi imzaladığı
veya onay, kabul veya giriş belgelerini teslim ettiği zaman, 6'ncı
ve 10 uncu maddenin 1 (a) paragrafına ilişkin bir veya daha fazla
çekince koyduğunu beyan edebilir. Bunun dışında başka bir çekince
konulamaz.
2- Önceki paragrafa göre çekince koyan
herhangi bir Taraf, Avrupa Konseyi Genel Sekreterine göndereceği bir
bildirim ile bu çekincesini kısmen veya tamamen geri çekebilir. Geri
çekme işlemi, bildirimin Genel Sekreter tarafından alınışı
tarihinden itibaren geçerlilik kazanır.
3- Sözleşmenin bir hükmüne çekince
koyan herhangi bir Taraf, bu hükmün diğer bir tarafca uygulanmasını
isteyemez, ancak, şayet bu çekincesi kısmi veya şarta bağlı ise,
çekince konan hükmün uygulanmasını kendi kabul ettiği ölçüde
isteyebilir.
Madde 22
Fesih :
1- Herhangi bir Taraf, Avrupa Konseyi
Genel Sekreterine yönelik bir bildirimde bulunmak suretiyle,
herhangi bir zamanda, bu Sözleşmeden ayrılabilir.
2- Sözkonusu fesih,buna ilişkin
bildirimin Genel Sekreter tarafından alındığı tarihi izleyen 6 aylık
sürenin bitiminden sonraki ayın ilk günü geçerlik kazanır.
Madde 23
Bildirimler :
Avrupa Konseyi Genel Sekreteri, Konsey
üyesi devletlere, bu Sözleşme'ye katılan veya katılmaya davet edilen
herhangi bir devlete,
a) herhangi bir imza,
b) herhangi bir onay, kabul, uygun
bulma ve katılma belgesinin tevdii,
c) 18,19 ve 20. maddeler uyarınca,
Sözleşme'nin yürürlüğe girdiği herhangi bir tarih,
d) İşbu Sözleşme ile ilgili diğer
herhangi bir belge, bildirim veya bilgi iletimi,
hakkında bildirimde bulunacaktır.
Aşağıda imzası bulunan yetkili
temsilciler işbu Sözleşme'yi imzaladılar.
13 Kasım 1987 tarihinde Strazburg'da
her iki metin de aynı şekilde geçerli olmak üzere İngilizce ve
Fransızca olarak Avrupa Konseyi Arşivi'ne tevdi edilecek tek bir
nüsha olarak düzenlenmiştir. Avrupa Konseyi Genel Sekreteri, Avrupa
Konseyi üyesi olan devletler ile Sözleşme'ye katılmaya davet edilen
her devlete aslına uygunluğu onaylanmış bir suretini gönderecektir.
Belçika Krallığı Hükümeti adına
İmza: Rombaut VAN CROMBRUGGE
Danimarka Krallığı Hükümeti adına
İmza : Erling V. QUAADE
Federal Almanya Cumhuriyeti adına
İmza : Strazburg 21 Haziran 1988 Günter
KNACKSTEDT
Yunanistan Cumhuriyeti Hükümeti adına
İmza : Nicolaos DIAMANTOPOULOS
İtalya Cumhuriyeti Hükümeti adına
İmza : Paolo Massimo ANTICI
Lüksemburg Büyük Dükalığı Hükümeti
adına
İmza : Paul FABER
Hollanda Krallığı Hükümeti adına
İmza : Vincent BRUYNS
Norveç Krallığı Hükümeti adına
İmza : Roald KNOPH
Portekiz cumhuriyeti Hükümeti adına
İmza . Luis Octavio ROMA DE ALBUQUERQUE
İsveç Krallığı Hükümeti adına
İmza : Strazburg 14 Mart 1989 Irene
LARSSON
GENEL GEREKÇE
Dünya artık toplumsal, ahlaki ve
vicdani açıdan, hayvan varlığının, canlı olarak değerlendirildiği
bir perspektifle tüm hayvanların yaşamlarının güvence altına
alınması yolunda önemli mesafeler katetmeye başlamıştır. Bu
çerçevede 15 Ekim 1978 tarihinde Paris'te UNESCO ( Birleşmiş
Milletler Eğitim Bilim ve Kültür Örgütü ) merkezinde yayınlanan
"Hayvan Hakları Evrensel Beyannamesi" kabul edilmiştir. Katılmaya
hazırlandığımız Avrupa Topluluğu üye ülkeleri ise, adı geçen
Beyannamenin 14 üncü maddesi gereğince ülkelerinde hayvanları koruma
açısından önemli adımlar atmışlardır.
Almanya, İsviçre, Avusturya, Hollanda,
İsveç gibi ülkeler hayvanları koruma kanunlarını çıkarmışlar,
Almanya ise daha sonra yasada yaptığı değişiklerle, bu korumanın
kapsamını daha da genişletmiştir. Bundan başka, Avrupa Topluluğu
üyesi olan devletler 13 Aralık 1968 tarihli Uluslararası Taşımada
Hayvanların Korunmasına İlikin Avrupa Anlaşmasını ve 10 Mayıs 1979
tarihli Kesim Hayvanlarının Korunmasına İlişkin Avrupa Anlaşmasını
ve 13 Kasım 1987 tarihli Ev Hayvanlarının Korunmasına Dair Avrupa
Sözleşmesini yapmışlardır.
Dünya ve Avrupa, hayvanların korunması
yolunda önemli mesafeler alırken geçmişi bu konuda çeşitli
örneklerle dolu milletimizin bu konuda geride kalacağı düşünülemez.
Geçmişte, atalarımız gerek selçuklu, gerek Osmanlı döneminde
hayvanlara büyük bir şevkat ve sevgi göstermişler, hayvanlar
yararına birçok vakıflar kurmuşlardır. Yaşlı hayvanların ömürlerini
tamamlayabilmeleri için büyük otlaklar vakfetmişler; göçmen kuşların
göçlerini kolaylaştırmak için vakıflar yapmışlar, cami, medrese ve
konakların cephelerine sanat eseri niteliğinde kuş evleri
eklemişlerdir. Osmanlı Ülkesini gezen yabancıların
seyahatnamelerinde, Türklerin bu üstün insanlık vasfından büyük bir
hayranlıkla söz edildiği görülmektedir. Bu da atalarımızın,
insanoğlunun sahip olduğu akıl, zeka ve yetenek üstünlüğünden
dolayı, diğer canlı varlıklara karşı bir koruma sorumluluğu ve
yükümlülüğü duyduklarını ispatlamaktadır.
Geçmişte Selçuklu ve Osmanlı
dönemlerinde çeşitli vakıflar aracılığı ile bu konudaki
hassasiyetini açığa vuran Türk insanı ahlaki, vicdani ve inançları
itibariyle ülkemizdeki bu yasal boşluktan rahatsızdır.
Ancak her ne kadar, insanımızın yüksek
duygularını hesaba katsak bile bazı hususlar sadece insan vicdanına
bırakılmamalıdır. Psikolojik bozukluklar, ekonomik güçsüzlükler ve
daha bir çok nedenden dolayı her millette olduğu gibi suça yönelen
insanlarımızın da varlığını hesaba katarak bu alanda caydırıcı
uygulamalara da yer vermek zarureti vardır.
Diğer yandan, özellikle binek
hayvanlarımız başta olmak üzere tüm evcil hayvanlar için "İnsanlık
dışı kötü muamele" hallerinde, koruyucu önlemler ve cezai
müeyyideler getirilmelidir.
Sonuç olarak insanlığın tüm canlı
varlıkların yaşamları konusunda ahlaki yükümlülüğü bulunduğunu ve ev
hayvanlarının insanlarla özel ilişkileri bulunduğu gözönüne
alınarak, ev hayvanlarına sahip olma sorumluluğu sonucunu doğuracak
olan temel müşterek davranış ve uygulama standartlarının, gerçek bir
hedef olduğundan hareketle, ev hayvanlarının yaşam kalitesine olan
katkıları ve bunun sonucu olarak toplum için taşıdığı önem nedeniyle
bu sözleşmeye taraf olunması gerekmektedir.
Ülkemizde hayvanların korunması
konularının yakından incelendiği, bu konuda çalışmalar yapıldığı ve
yasal bir düzenlemeye gidildiği bu dönem Ev Hayvanlarının
Korunmasına Dair Avrupa Sözleşmesine taraf olmak için en uygun
zamandır. Evcil hayvanların korunması konusunda Hayvanları Koruma
Kanun Tasarısına da önemli bir destek sağlayacak olan bu sözleşmeye
taraf olmanın ülkemize yarar sağlayacağı düşünülmektedir.
|
