|
11 yıldır vejeteryanım. Herşeyin
suçlusu (!) hamam böcekleri. Bir gün evde hamam böcekleri ile
mücadeleye kalkışırken duyduğum suçluluk duygusu ile vejeteryanlığa
uzanacak yolculuğumun da biletini kestirmiş oldum. Ama bir
vejeteryan olarak kedi dostu olmak ve üstelik de evde birçok kediyle
yaşamak, bir ikilem gibi gözükse de bu ikilemden şikayetçi değilim. Ağzıma hayvansal ürünler sürmesem de eve
her ay giren kuru mamaların hesabını nasıl vereceğim ise ayrı bir
soru.
Vejeteryanlar vejeteryanlıkları
yetmezmiş gibi kedilerle de dost olmaya pek bir meyillidirler. Hatta
bazıları kendilerinin bu tercihine kedilerini de ortak etmeye
çalışırlar. Cenneti dünyada kurmaya çalışmak gibi bir ülkü olsa
gerek bu. Ama bir vejeteryan olsam da
kedilerin etobur olduğu güneş kadar açık bir gerçek. Kediler vejeteryan olamaz. Olmaya zorlamak da hem hata hem de
sağlıkları açısından tehlikeli sonuçlar içerir.
Çünkü kedi metabolizması aslen etle beslenmeye
yöneliktir. Azı dişlerinin küçüklüğü ve yetersizliği de
etobur doğalarının başlı başına bir kanıtıdır.
Kedilerin zaman zaman sebze yemeleri
faydalı olsa da, bu noktada “zaman zaman” vurgusu gözden
kaçmamalıdır. Ayrıca kediler her tür sebzeyi de bizim gibi yemeye
hazır değildir. Başta domates ve soğan olmak üzere kediler için
zehirleyici etkileri olan bir çok sebze vardır. Kediler etobur
doğalarından dolayı bitkilerden çok çabuk etkilenir ve insan
metabolizmasının kabul ettiği bir çok sebzeye vücutları tepki verir.
Ama sıkı vejeteryanlar kedilerin
etçil olmalarını doğada beslenmeleri için yeterince sebze
kalmamasına bağlayıp yüzlerce yıllık evrimi bir gün içinde eski
haline döndürmeye çalışabilmektedir. Gerçi dünya üzerinde yaşayan
bir kedi türünün beslenme rutininde sebzeler ete göre daha fazla yer
tutmaktadır ama bu durum binlerce yıllık evrim sonucunda oluşmuş
olup sebze ile beslenmeye anatomileri uyum göstermiştir.
Kediler insalardan daha yüksek dozda protein
ve kalsiyuma gereksinim duyarlar. Soya bitkisi etin
ikamesi olarak vejeteryanlar tarafından tercih edilse de amino asit
düzeyi kedilerin ihtiyaç duyduğu oranda değildir. Ayrıca yine
kedilerin ihtiyaç duyduğu B12 vitamini bir çok sebze de bulunmaz ve
bu yüzdendir ki vejeteryanlar B12’yi yapay yollarla (yani vitamin
hapları ile) almaktadır. Diğer taraftan kediler vejeteryan
beslenmeye tabi tutulsa ve ette yer alan vitamin ve mineraller yapay
yollarla (vitamin hapları ile) verilse de etli beslenmenin
kalitesini yakalamak oldukça zordur.
Sözün özü,
kediler etoburdur. Aslında onları evcilleştirerek
muhteşem bir sevgi okyanusu yaratmış olsak da doğalarını doğaldan
koparmışızdır. Bir de felsefi gerekçelerle vejeteryan olmaya
zorlamak bir vejeteryan olarak bana çok açık bir haksızlık olarak
geliyor. Birçok bilim adamı kanserin doğal olandan kopma sebebi ile
doğduğuna işaret etmektedir. Doğanın evrimine ve hızına bu tür yapay
müdehaleler küçük dostlarımız için ciddi sağlık sorunları
doğurabilir. Onların doğasını onlardan daha fazla çalmayalım.
|
