|
Ders 4 : Bir
Kedinin Yaşam Evreleri
Kediler keşke daha uzun
yaşalar. Her güzel şey gibi ne yazık ki kedilerin de ömrü kısadır.
Bir kedi ortalama 12-15 yaş arasında yaşar. Ama daha uzun yaşaması
da elbette mümkündür.
Kedimveben.com okuyucularından Yıldız
Belger Hanım’ın keyifli kedisi Musti bize resmi iletildiğinde 21
yaşındaydı. Kedilerin uzun yaşaması bakıma, beslenmeye ve tabii ki
kendi doğasına bağlıdır.
Ama bir kedinin ortalama hayat süresini
12 yıl sayar isek bu evredeki aşamaları 3’e ayırabiliriz ;
-
Çocukluk
-
Yetişkinlik
-
ve Yaşlılık
Çocukluk Dönemi
Doğumdan bir yaşa kadar
süren dönemdir. 1 yaşını doldurmuş bir kediyi 12-14 yaş arasındaki
bir ergen gence benzetebilirsiniz. Yani gençkızlık ya da
delikanlılık dönemine girilmiştir. Yeni doğmuş bir kedi 5-6 haftalık
olana dek anne sütüne muhtaçtır. Daha sonra ise annesinin
korumasında sosyalleşmeye ve kedi davranışlarını öğrenmeye başlar.
Şaşılacak derecede kediler annelerinden ya da yaşadıkları diğer
kedilerden huy ve davranış kaparlar. Erginleşme ise erkek kediler de
6 ila 8 aylıkken, dişi kedilerde ise 4 ila 6 aylıkken gerçekleşir.
Bu sebeple kısırlaştırma erginleşmenin sonunda yapılmalıdır. Ama
kedinizin biraz daha büyümesini istiyorsanız kısırlaştırma kedinizi
kontrolünüz altında tuttuğunuz takdirde 1-2 yaş arasında da
yapılabilir. Çocukluk Dönemi, oyun ve yaramazlık dönemidir. Kediler
bu dönemde oral dönem, anal dönem bir çok evre geçirirler ve her
türlü organları ile çevrelerini, yaşamı tanımaya çalışırlar. Oyun
içinde ısırıklar ve tırmalamalar bu evrenin vazgeçilmez
aksiyonlarındandır. Bu dönemde kediler büyümek ve serpilmek için içeriği
zengin yiyeceklere ihtiyaç duyarlar ve yediklerini de hızla enerjiye
çevirirler. Yavru bir kedi ile oynayan yetişkin bir insan kısa
sürede pes etse de yavru kedi hala oyunun devamında ısrarcı olur.
Ayrıca temel aşıların da bu dönem içinde tamamlanması lazım gelir.
Yetişkinlik Dönemi
1 yaştan 6 yaşın
bitimine kadarki dönemi kapsar. Artık ağırbaşlı olmanın
başlangıcındayızdır. Yavaş yavaş karizma ve tarz gelişir. Çevreye
kafa tutma, diğer kedilere ve insan dostlarına kendini kanıtlama da
tam bu döneme denk düşer. Eskisi gibi her çağrıldığında gelmez.
Kendine ait bir ajandası vardır ve bu ajanda herşeyden önceliklidir.
Eğer başka kediler de varsa egemenlik savaşları yakınlardadır. Beslenme tarzı da bu dönemde yavaş yavaş değişir. Artık
seçilen kuru mamalar çocuk (juniour) için değil yetişkin (adult)
için olmalıdır. Çocuklara yönelik kuru mamalar lezzetleri sebebi ile
yetişkin kedilerce ilgiyle karşılansa da yetişkin bir kedinin
sindirimi açısından daha zor olan bu türden kuru mamalar sadece
çocukluk döneminde kullanılabilir. Yetişkinlik Dönemi süresince
kedilerin enerjileri eskisine oranla yavaş yavaş azalır. Oyun ve
eğlence bu dönemin de yine baş tacıdır ama çocukluk dönemindeki
kadar bir aktivite görülmez.
Yaşlılık Dönemi
7 yaşından itibaren
kedilerin yaşlılık dönemine girdikleri kabul edilir. Bu dönemin en
belirgin özelliği aktivitelerdeki hareket azalmasıdır. Ama oyun her
dönem için kedilerin sevdiği bir şeydir. (Eğlence hayat boyudur.)
Yaşlılık, ne yazık ki, insanoğlunda da olduğu gibi kedilerde de hastalıkların ve
fiziksel sıkıntıların yavaş yavaş nüksettiği bir dönemdir. Bu
sebeple düzenli doktor kontrolleri bu dönemdeki kediler için
aksatılmamalıdır. Yeme alışkanlıkları da değişmeye başlar. Yaşlanma
ile kediler çok seçici olurlar. Bunun bir sebebi tat ve koku alma
duyularının keskinliğindeki görece azalma olduğu kadar diş ve ağız
yapısının eskisine oranla daha hassas hale gelmesidir. Su kaybı bu
dönem için çok önemli bir sorun teşkil edebilir. O sebeple kuru
mamalar (seniour grubu) yaşlılık döneminde bir süre devam ettirilse
de yavaş yavaş yaş mamalara geçilmesinde fayda vardır. Yaş mamalar
içerdikleri su sebebi ile su içmek konusunda isteksiz davranan yaşlı
kedilerin su ihtiyacını bir ölçüde karşılarlar. Çok iştahsızlık söz
konusu olduğunda ise kedi dostlarının mutfağa girip kedilerinin
tekrar iştahlarını açmak için ciğer, balık, kızarmış tavuk gibi
yüksek aromalı yemekler hazırlaması gerekir. Yaşlılık, anlayış ve
nezaket ister. Özellikle yaşlı kediler uyuma saatlerinde daha sessiz
ve sakin ortamları tercih ederler ve günlük yaşam rutinlerine de
saygı duyulmasını beklerler.
Aşık Veysel’in
deyişiyle yaşam “uzun ve ince bir yol”, bizler için de kediler için
de. Dileriz her canlı için sağlık ve mutlulukla yaşansın...
Ders 5
Test 4
Yanıt 4
|