|
Ders 1 : Yavru
Kedinin Bakımı
Çok az sayıda da olsa şanslı olanlar kendilerini büyütecek, koruyacak bir yuva bulurlar. Ama
sınav daha bitmemiştir. Yavru kediye bakmak, bir bebeğe
bakmaktan farksızdır.
Bir çok risk ve tehlike henüz
bavulunu toplayıp gitmemiştir.
Yetim bir yavru
kediye nasıl bakılır?
Öncelikle telaşlanmayın.
Telaşlanmanız doğal da olsa bu işin üstesinden geleceğinize
inanmalısınız ve tabii ki çaba da göstermelisiniz.
Yavru kediler normalde annelerinden
5 ya da 6 haftalıkken alınabilirler. Seçme şansınız olmayabilir. Yani daha küçük bir yetimle karşı
karşıya olabilirsiniz. Neler yapmanız ve neler yapmamanız
gerektiğini sırasıyla anlatacağız.
SICAKLIK
Öncelikle yavru bir kedi sıcak
tutulmalıdır. Tüyleri henüz yeni çıkmıştır ve kendini ısıtacak
kadar tüyü ve yağı yoktur. Sıcak tutmak için en ideal çözüm bir
kedi evi ya da bir kutudur. Kedi evinin içine 3-4 saat ara ile
havluya sarılmış sıcak su torbası konulmalıdır. (Eğer mevsim
yeterince sıcaksa da gece onlar için soğuk sayılabilir.) Sıcak
su torbasının yaydığı ısının kaybolmaması için kedi
evinin/kutunun üzeri bir battaniye ile kapatılmalıdır. Bazı kedi
dostları ısıtıcı lamba da kullanmaktadır. Ama ısıtıcı lamba
konusunda dikkatli olunmalıdır. Hem ışıktan dolayı rahatsız
edicidir hem de yanma, yakma tehlikesi bulunmaktadır.
BESLEMEK
Sizin ilginize ve sizin vereceğiniz
besine öylesine ihtiyacı vardır ki, onu besleme görevine
usanmadan devam etmelisiniz. Bu fedakarlık gerektirecektir. Her
bebek öyle değil mi?
Yetim yavrunun artık bir annesi
olmadığına göre onun ihtiyaç duyduğu besleyici anne sütünü
bulmak size kalıyor. Veterinerlerde ve eczanelerde yavru kediler
için özel yapılmış anne sütü (toz şeklinde) satılmaktadır. Bunun
yerine normal pastörize süt kullanmak doğru değildir. Çünkü anne
sütünde sadece besleyici maddeler değil yavru kedileri
hastalıklardan koruyan antibiyotikler de bulunmaktadır.
Pastörize sütler anne sütü kadar hem besleyici değil hem de
antibiyotik koruma içermezler. Şayet hazır bir anne sütü
bulamıyorsanız mecburen pastörize süt kullanacaksınız. Ama
pastörize sütü de besleyici hale getirmelisiniz. 100 gram süte 2
yumurta sarısı, 1 kesme şeker ve 1 çay kaşığı margarin yağı
katabilirsiniz. Eğer hazır anne sütü kullanacaksınız, kullanım
tarifinde zaten nasıl yapılacağı anlatılmaktadır. Genellikle su
ile karıştırılarak hazırlanmaktadır.
Sütü nasıl vereceksiniz? Bir kedi
biberonuna ihtiyacınız var. Kediler için özel biberonlar
eczanelerde bulunmaktadır. Eğer kedi biberonu bulamıyorsanız
iğnesi çıkarılmış bir şırınga da bu işi görebilir.
Hazırladığınız mamanın taze olmasına, beklememiş olmasına dikkat
etmelisiniz. (Bazı şanslı yetim kediler süt anne
bulabilmektedirler. Ama bu oldukça zor bir seçenektir. Hem
yavrunun hem de süt annenin birbirlerini kabul etmeleri
gerekir.) Kesinlikle süt ısıtılmadan verilmemelidir. Sütün ısısı
30-35 derecede olmalıdır. Hatırlamıyor olabilirsiniz ama anne
sütü vücut sıcaklığındadır. Sütün ısısını emzirmeden önce mutlaka
kontrol edin. Biberonun ucundan elinizin üzerine (içine değil)
bir kaç damla damlatarak ısıyı rahatlıkla kontrol edebilirsiniz. Biberon
içindeki sütü ısıtmakta sıcak su dolu bir kupadan
yararlanabilirsiniz. Kupayı sıcak su ile doldurup biberonu içine
koyun ve ısınına kadar bekleyin.
Yavru kediler bir haftalıkken 2
saatte bir, 2 haftalıkken 4 saatte bir ve 3 haftadan sonra 6
saatte bir emzirilmelidirler.
NAZİK OLMAK
Yavru kediyi tutarken
incitmemelisiniz. Henüz kemikleri yeni oluşmakta ve kıkırdakları
son derece hassastır. Onu incitmeden iki elinizle tutmalısınız.
Bir elinizle sırtından tutarken bir elinizle de alttan
desteklemelisiniz. Mama verirken de aynı şekilde kibar ve
sabırlı olmalısınız. Biberon ya da şırınga yardımıyla
emzirilirken başı 45 derece yukarıya açı yapacak şekilde
tutulmalıdır. Bir eli ile başını ve vücudunu kaplamalı bir
elinizle de memeyi kibarca ağzına almasını sağlamalısınız.
Şırınga veya biberonu fazlaca pompalamayın. Onun ağır ağır
içmesini sağlamalısınız. Süt yeterince pompalanmıyorsa size
belli edecektir. Doyduğunda ağzının kenarlarında kabarcıklar
oluşacak ve elleri ile de emziği itmeye çalışarak size işaret
verecektir. Sütünü içtikten sonra onu omzunuza yatırıp sırtına
çok ama çok hafif şekilde vurun. Bu onun gazını çıkarmasında
yardımcı olacaktır. Yavru kedilere fazla süt
içermeye çalışmamalısınız. Zira aşırı süt onların ishal olmasına
sebep olabilir.
İZOLASYON
Yeni doğmuş yavru bir bebek (annesi
ile olsa bile) 7 gün boyunca dış yaşamdan tamamen izole
tutulmalıdır. Henüz mikroplara karşı tamamıyla korumasızdır.
Yetim yavru kedi 3 aylık olana dek diğer hayvanlardan (evinizde
özellikle başka bir pet bulunuyorsa) uzakta koruma altına
alınmalıdır. Diğer hayvanlar hem zarar verebilir hem de yeni
doğmuş yavruya kolaylıkla hastalık bulaştırabilirler. Yavru
kediyi koyduğunuz kedi evi ya da kutuyu kuru bir yerde
tutmalısınız. Ne yazık ki yavru kediye yardım etmek adına
bodrum, banyo gibi rutubetin ve soğuğun bolca olduğu mekanlar
tercih edilmektedir. Hem nem hem de soğuk yavru kedinin
sağlığını ciddi bir şekilde kötüleştirir. Ayrıca, onu keskin
kokularının olduğu ortamlardan uzak tutun. Ciğerleri yaşamla
henüz yeni tanıştı. Parfüm, boya, sigara kokusu onu derinden
etkiler.
BAKIM ve TEMİZLİK
Kedi evi / kutu her gün düzenli
temizlenmelidir. Ayrıca emzirirken kullanılan bez, havlu gibi
şeyler de temiz kullanılmalıdır. Aynı şekilde biberon da düzenli
temizlenmelidir. Kedi evini ve biberonu temizlerken deterjan ya
da çamaşır suyu kullanmayınız. Sabun daha doğru bir
temizleyicidir. Sabunun da iyice su altında arınmasını
sağlamalısınız.
Emzirmeden önce ellerinizi iyice
yıkamayı unutmayın. Emzirdikten önce veya sonra onun tuvaletini
yapmasına yardımcı olmalısınız. Bunun en kolay yolu bir gazete
kağıdı yaymak, yavru kediyi tutarak üzerine almaktır. Ilık ıslak
bir mendil yardımıyla jenital organlarını yavaş yavaş silin. Bu
ona annesinin tuvalet temizliğini hatırlatacaktır. Anne kediler
çocuklarını dilleri ile temizler ve tuvalet yapmalarına yardımcı
olurlar. Temizlik bittikten sonra ılık ıslak ve sabunlu bir
bezle onu kibarca silin. Sonra sabunsuz ılık ıslak bir bezle
silin ve sonra da kurulayın. Ovalamayın, ovuşturmayın. Benzeri
bir temizliği emzirmeden sonra da yapmalısınız. Kulak içlerini
de temizlemeyi unutmayın ve sakın bizlerin kullandığı kulak
temizleme çubuklarını kullanmayın. Temizlik işinde abartıya
kaçmayın. Bu temizliği yaparken modern yaşamın kolaylıklarından
yararlanabilirsiniz. Piyasada satılan bebek temizlik mendilleri
(alkolsüz olmalı) ve havlu kağıtlar işinizi oldukça
kolaylaştıracaktır.
Yavru kedinizin kedi kumu ile
tanışması için en az dört haftalık olması gerekir. Kedi kumu
havuzu erişebileceği yükseklikte olmalıdır ve kum sıkça
değiştirilmeli, kirli kalmasına izin verilmemelidir.
TEHLİKELER
Yetim yavru bebeği bekleyen en
önemli tehlikelerin başında susuz kalması (dehidrasyon) gelir.
Dehidrasyon yavru bebekler için öldürücüdür ve hemen müdahale
edilmeyi gerektirir. Anneleri olan yavru bebeklerden
biri ayrı düşmüşse ve anne bu bebeği almakta isteksizse dehidrasyon tehlikesi söz konusudur. Dehidrasyon çok hızlı bir
şekilde bebeği etkiler ve vücut ısısı hızla düşer. Dehidrasyona
uğrayan bir yavru bebeğe veteriner hekimce deri altından sıvı
zerk edilmesi gerekir.
Parazitler de bir diğer tehlike
kaynağıdır. Dış parazit temizliği mecbur kalınmadıkça 3-4
haftalık olmadan yapılmamalıdır. Şayet sprey şeklindeki anti-paraziter
ilaçlardan kullanılırsa, kullanımdan sonra yavru kedi bir bez
üzerine alınıp parazitlerin 20-25 dakika boyunca ölmeleri
beklenmeli ve daha sonra yavru kedinin tüyleri ılık-ıslak
sabunlu bezle silinmelidir. Sonra da ılık-ıslak bezle durulanıp
kurulanmalıdır.
Yavru kedilerin idrar ve dışkıları
da kontrol edilmelidir. Normal renginden farklı idrar ya da
dışkı sağlık sorunlarının belirtisidir ve veteriner hekime
danışmayı gerektirir. Sağlıklı dışkı kahverengi renktedir.
Siyah, kanlı, beyaz, sümüksü dışkı sağlık sorunu olduğunun
işaretidir. Aynı şekilde berrak ve çok hafif sarı idrar da
sağlıklıdır. Sarı, kırmızı, pelteli idrar da tehlikeli bir
sorunu size haber verir.
BÜYÜME
Yavru bebekler doğduklarında 100
ile 200 gram arasındadırlar ve günde ortalama 14-15 gram
alırlar, haftada ise 175-200 gram kadar büyürler.
7 ile 10 gün arasında gözleri
açılır. Gözler dört haftalık olana dek koyu laciverttir. Asıl
göz rengi 3 aylık olduğunda belli olur.
Yavru kediler, 4-6 hafta arasında
sütten kesilirler ve yavaş yavaş yarı katı yarı sulu mamalara
geçilebilir. Evde hazırlayacağınız yarı sulu yarı katı mamalar
ya da hazır yaş mamalar kullanılabilir. 3 aylık olduğunda artık
rahatlıkla kuru mama yiyebilir hale gelirler.
2 haftalıkken yavru kedilerin
kulakları dikilmeye başlar. 2 aylık olduklarında tam şeklini
alır.
3 haftalıkken yürümeye, 4
haftalıkken ise oynamaya başlarlar.
SAĞLIK BAKIMI
Yetim yavru kediyi mümkün olduğunca
sık aralıklarla kontrol etmelisiniz. Yanlış bir şeyler
olmadığından emin olmalısınız. Bu arada aşılama için de 6
haftalık olmasını beklemelisiniz. Aşılama konusunda sitenin "Aşı
Takvimi" sayfasında detaylı bilgiler bulabilirisiniz.
Yavru kedinize zaman ayırmalı ve
onun sosyalleşmesine yardımcı olmalısınız. Onun oyun arkadaşı
olduğunuzu da unutmamalısınız. Aynı zamanda onu sevmeyi de
unutmayınız.
Sizin sevginize de en az beslenme kadar ihtiyaç
duymaktadır.
Yetim bir yavru edindiyseniz ve ona
gereğince bakıyorsanız yaşam adına iyi bir şeyler
yapmışsınız demektir. Size ve artık yetim olmayan yavru kedinize
sağlıklı bir yaşam dileriz. Arada bir bize resmini göndermeyi
unutmayın.
Ders
2
Test 1
Yanıt 1
|