|
Giriş
Yaşamın tek olduğunu, yaşayan bütün
canlıların ortak bir kökeni olduğunu ve türlerin evrimi yönünde
farklılaştığını, yaşayan bütün canlıların doğal haklara
sahip olduğunu ve sinir sistemi olan her hayvanın kendine özgü
hakları bulunduğunu, bu doğal hakların küçümsenmesi ve hatta
kolayca göz ardı edilmesinin doğa üzerinde ciddi zararlar
doğuracağını ve insanoğlunun hayvanlara karşı suç işlemesine
sebebiyet vereceğini, türlerin birlikte olmasının diğer
hayvan türlerinin yaşama hakkının insanoğlu tarafından tanınmasını
ifade edeceğini, insanoğlu tarafından hayvanlara saygı
gösterilmesinin bir insanın bir diğerine gösterdiği saygıdan ayrı
tutulamayacağını dikkate alarak, ilan edilir ki;
Madde 1
Bütün hayvanlar biyolojik denge kavramı
içerisinde varolmak bakımından eşit haklara sahiptir.
Madde 2
Bütün hayvanlar saygı gösterilme
hakkına sahiptir.
Madde 3
1. Hayvanlara kötü muamele edilemez
veya zalimane davranışlarda bulunulamaz.
2. Eğer bir hayvanın öldürülmesi
gerekiyorsa, bu bir anda, acısız ve korku yaratmaksızın
yapılmalıdır.
3. Ölü bir hayvana saygıyla
davranılmalıdır.
Madde 4
1. Vahşi hayvanlar yaşama hakkına ve
kendi doğal çevrelerinde özgürce üreme hakkına sahiptirler.
2. Vahşi hayvanların özgürlüğünden uzun
süreli alı konulması, avlanma ve balık tutma geçmiş zamana ait olup
hangi sebeple olursa olsun vahşi hayvanların bu şekilde kullanımı
hayati olmayıp, akis davranışlar bu temel hakka karşıdır.
Madde 5
1. Bir insanın desteğine ihtiyaç duyan
her hayvan uygun beslenme ve bakımı görme hakkına sahiptir.
2. Hiçbir koşul atında terk edilemez
veya adil olmayan bir şekilde öldürülemezler.
3. Her tür soy üretme ve hayvan
kullanımında soyun fizyolojisine ve kendi türüne özel davranışlarına
saygı gösterilmesi zorunludur.
4. Hayvanları içeren sergiler,
gösteriler ve filmler hayvanların onuruna saygı göstermek zorunda
olup hiçbir şekilde şiddet içeremezler.
Madde 6
1. Hayvanlar üzerine yapılan fiziksel
ya da psikolojik acı çekmeye sebep olan deneyler hayvanların
haklarının ihlalidir.
2. Soyu tükenen hayvanların ya da yok
edilen bir hayvanın yerine yenisinin ikame edilmesi yöntemleri
geliştirilmeli ve sistemli olarak devam ettirilmelidir.
Madde 7
Gereği olmayacak şekilde bir hayvanın
öldürülmesini içeren her kanun ya da buna yol açan her karar yaşama
karşı işlenmiş suç kapsamındadır.
Madde 8
1. Vahşi bir hayvan soyunun hayata
kalma onurunu hiçe sayan her yasa ve böylesi bir harekete sebep olan
her karar soykırıma eşdeğer olup soya kaşı işlenmiş suçtur.
2. Vahşi hayvanların katledilmesi ve
üreme yumurtalarının kirletilmesi, yok edilmesi soykırım cürümüdür.
Madde 9
1. Hayvanların kendilerine özgü yasal
statüleri ve hakları hukuk tarafından tanınmak zorundadır.
2. Hayvanların güvenliğinin koruma
altına alınması hususu Devlet örgütleri düzeyinde temsil
edilmelidir.
Madde 10
Eğitimden ve okullaşmadan sorumlu
merciler, vatandaşlarına çocukluktan itibaren hayvanları anlamayı ve
saygı göstermeyi öğrenmeleri için olanak sağlamak zorundadır.
Hayvan Hakları Evrensel Beyannamesi 15
Ekim 1978 tarihinde Paris’teki UNESCO Merkezi’nde törenle ilan
edilmiştir. Bu metin, 1989 yılında Hayvan Hakları Birliği tarafından
tekrar düzenlenerek 1990 yılında UNESCO Genel Direktörü'ne sunulmuş
ve aynı yıl halka açıklanmıştır.
Hayvan
Hakları Lüks Mü? Onur Mu?
Ev Hayvanlarının Korunmasına Dair Avrupa Sözleşmesi
|