FIP'i Teşhis Etmek
Hatalık semptomlarının yanı sıra FIP teşhisini desteklemek amacıyla bir dizi test yapılması gerekiyor. Ama hemen belirtmeliyiz ki, şu an otopsi haricinde hiçbir test % 100 FIP teşhisi yapamıyor. FIP şüphesini en çok ifade ediyor. Bunun sebebi ise, otopsi haricinde, yapılan testlerin aslında kedideki corona virüsü düzeyini söyleyebilmesi. Yani testler corona virüsü ile mutasyona uğrayarak FIP’e sebep olan virüsü ayırt edemiyor. Kediler virüse karşı antibody geliştiriyorlar ve bu antibody adedi, titer düzeyi denen nümerik bir değerle test aracılığıyla tespit ediliyor. Eğer titer seviyesi 3200’ün üzerinde ise kedilerin FIP olma olasılıklarından bahsedilmeye başlanıyor. Ama 3200’ün altında titer düzeyi çıkan ve FIP olan kediler de var. Bir başka karışıklık da aynı kedi için yapılan farklı testlerde ölçülen titer seviyesinin de farklı çıkması. Bunun sebebi ise testlerin kullandığı antigenlerin birbirlerinden farklılık arz etmesi. Yani bir test ile bir kedide FIP olduğu şüphesi ortaya çıkarken bir başka tür test de FIP şüphesi uyandıracak bir titer seviyesi görülemiyebiliyor. Bu sebeple FIP şüphesi ile kedinize bir test yapılıyor ise titer seviyesini veteriner hekimizden öğrenmelisiniz.
FIP Hastalığını Teşhisinde Kullanılan Testler Nelerdir?
Otopsi haricinde, yapılan testlerin aslında kedideki corona virüsü düzeyini söyleyebilmesi. Yani testler corona virüsü ile mutasyona uğrayarak FIP’e sebep olan virüsü ayırt edemiyor.
FIP tanısının konmasında yararlanılan testler :
1) Kan Testleri : Bu bir kan testi olup kan da virüse karşı geliştirilmiş antibody düzeyi araştırılıyor. Ama bu testler de viriüsün FIP’e sebep olan virüs mü yoksa FIP’ye sebep olan mutasyona dönüşmüş virüs mü olduğu bilinmiyor. Genellikle test sonucu eğer titer düzeyi 3200’ün üzeri ise ve diğer klinik gözlemler de FIP tanısını destekliyor ise kedinin FIP hastası olabileceğinden bahsediliyor. Ama bu testi 2 ay sonra tekrarlanması gerekiyor. Eğer yapılan son test ile bir önceki test sonucu arasında titer seviyesi açısından % 10 azalma var ise kedinin FIP geliştirmediği kanaati oluşabiliyor. Bu tür kan testleri kliniklerde yaygın bir şekilde bulunabiliyor ama yanılma payları da dikkate alınmalı.
2) ELISA Testi : Bir kan testi olan ELISA testinde de kan da virüse karşı geliştirilmiş antibody düzeyi araştırılıyor. Kliniklerde bu testin yapılması oldukça güç, özel labratuvarlar ya da veteriner hekimlik fakültelerinde yapılabiliyor.
3) RT-PCR Testi (~revese-transciptase polymerase chain reaction test) : Bu test ise kedinin dışkısında, ağız salgısında ve rektumdan alınmış dokularında antibody düzeyini ölçüyor. RT-PCR testinin kan testlerine göre daha başarılı olduğu düşünülüyor. Testin 5 ay süre ile her ay tekrarlanması öneriliyor.
4) FA Testi (~fluorescent antibody) : Dokular, karında biriken su, dışkıda antibody düzeyi araştırılıyor. Bu test de kan testleri ile kıyaslandığında daha güvenilir bulunuyor. ABD / Georgia Üniversitesi'nde bu testler uygulanıyor.
5) Karında Biriken Sıvının Testi : FIP hastalarından “Islak FIP” denen FIP türünde karında gözle görülür bie sıvı birikimi oluşuyor. Bu testle bu sıvıdan örnek alınıyor ve sıvıdaki protein düzeyine bakılıyor. Eğer protein düzeyi 35 g/l aşıyor ise FIP’den şüpheleniliyor. Aynı zamanda albumin:globulin oranı ölçülüyor. Globulin konsantrasyonu % 50’den fazla ise yine FIP’den şüpheleniliyor. (Karında biriken sıvının temel karekteristikleri : kıvamlı, açık sarıdan koyu sarıya doğru renklerde ve bulanık.)
6) Röntgen Ya Da Ultrason : Karında biriken sıvının tespitinde önemli. Sıvının kapladığı alanın tam olarak anlaşılması açısından da gerekli bulunuyor.
7) Otopsi (necropsy) : FIP hastalığına kesin tanı ancak ölen kedinin organlarında yapılan ve FIP’e sebep olan virüsün yaratmış olduğu yıkımın hem gözle tesbiti hem de labratuvar testleri ile ortaya çıkarılması anlamına gelen otopsi halen FIP hastalığının teşhisinde tek kesin tanı yöntemi. Kedinizin FIP’den dolayı öldüğü düşünülüyorsa hemen bir veteriner hekimlik fakültesi ile bağlantıya geçerek otopsi yaptırmanızı salık veririz. Özellikle birden fazla kedi sahibi iseniz, yaşayan kedilerinizin üzerindeki şüpheyi netleştirebilmenin en doğru yöntemi de bu.
FIP Bulaşıcı Bir Hastalık Mı?
FIP’e sebep olan Corona Virüs’ü bulaşıcıdır. Ama FIP hastalığının 2. ve 3. aşamalarında hastalığını bulaşıcı olması hususunda kesin bir yargı yoktur. Yapılan klink deneylerde FIP hastası kedilerle birlikte bırakılan sağlıklı kedilerin bir kısmında hastalık görülmüş bir kısmında ise görülmemiştir. Ama önlem olarak FIP hastalığı teşhisi konan kedinin izole edilmesi önerilmektedir. Ama eğer teşhis doğru değilse izolasyon stres düzeyini arttıracak ve stres belki de FIP’yi tetikleyen sebep olacaktır. Gerçekten bilinen her durumun tersinin de söz konusu olduğu bu hastalıkta karar verilmesi oldukça sıkıntılı bir süreçtir.
Hastalığın Aşamaları Nelerdir?
FIP hastalığı 3 aşamaya ayrılır :
1) Başlangıç Aşaması : 2 ila 4 hafta arasında sürer. Virüs kapılmıştır ve kedi bedeni içinde çoğalmaya aşlamıştır.
2) Uyku Aşaması : Bir kaç haftadan bir kaç yıla kadar uzanabilir. Virüs kedinin içinde pasif durumdadır. Bir hastalığa sebep olmaz. Bu aşamada hastalık bulaşıcı değildir. Ama bir takım sebeplerden ötürü FIP ortaya çıktığında bu aşama sona ermiş demektir. Corona virüsü alan her kedinin FIP olmadığını tekrar hatırlatalım. Ama FIP olması da % 2-10 olasılık dahilindedir.
3) Hastalık Aşaması : Islak FIP türünde 3-4 ay, Kuru FIP durumunda ise 2 yıla kadar uzayabilir. Bu aşamada hastalık kendini gösterir. Bu aşamanın sonunda ne yazık ki kedinin hayatını kaybetmesi durumu ile karşılaşılır. Bu aşamada kedinin bulaşıcı olup olmadığı tartışmalıdır. Zira bu aşamada FIP’li kedilerin diğer kedilerde ayrılması bir önlem amacı ile herşeyden önce yapılmaktadır. Ama klinik araştırmalarda FIP’li kedilerle yanyana kalan sağlıklı kedilerin hepsi de FIP’ye yakalanmamıştır. Yine de önlem olarak FIP hastalığı teşhisi konan kedinin izole edilmesi önerilmektedir. Ama eğer teşhis doğru değilse izolasyon stres düzeyini arttıracak ve stres belki de FIP’yi tetikleyen sebep olacaktır. Gerçekten bilinen her durumun tersinin de söz konusu olduğu bu hastalıkta karar verilmesi oldukça sıkıntılı bir süreçtir.
Yaşam kedilerle daha güzel!
Her hakkı mahfuzdur.
© Copyright 2003-2009
All rights reserved.
