|
Gelelim çocukluk klik-klaklarımızla
kedilerin ne alakası olduğuna. Kedilerin klik-klak yöntemi ile
eğitilebildiği bazı hayvan eğitimcilerinin ciddi ciddi üzerine
çalışma yaptığı bir konu. Bu eğitim yöntemini anlatmaya
koyulmadan önce kedimveben.com olarak kedilerin eğitilmesinin
gerekli olmadığına dair inancımızı bir kez daha paylaşalım. Bizce özgür
doğaları onlara daha fazla yakışıyor. Ama "eğitim"i eğer
karşılıklı mutlu olduğumuz bir eylemin pekiştirilmesi olarak
düşünüyor isek bunda tabii ki bir sakınca yok.
Klik-klak eğitim yöntemi ile ilgili bilgi
toplarken fark ettik ki, -samimiyetle ifade ediyoruz- Susam'la
sadece bir konuda klik-klak eğitimini doğrulayan bir
diyalog kurmuşuz. Susam'ın yerde yuvarlanmasına bayılırız. Zira
o yerde yuvarlanırken biz de onun bol tüylü karnına
öpücüklerimizle hücum edebiliriz. Bu aşk manzarasını bize
yaşatmasını arzuladığımızda elimizle yerde dönme hareketi
yaparız. Genellikle bizi kırmaz ve el hareketimizin ardından
yerde yuvarlanmaya başlar.
Klik-klak eğitimi esasen el ve ses
kombinasyonu ile kedilere bazı isteklerin anlatılmasına
dayanıyor. Sözgelimi işaret parmağınızla yukarıyı işaret etmek
"kalkmak", aşağı işaret etmek "oturmak" ve elinizi yere yatay
bir biçimde tutmanız "yatmak" anlamına geliyor. Bu eylemleri
yaparken bir diğer elinizle klik-klak yardımı ile farklı sesler
çıkarırsanız anlatımınızı pekiştireceğiniz düşünülüyor. Tabi her
ifade edilen sözcük için farklı bir ses seçmeniz ve bir sözcüğü
hep aynı ses ile özdeşleştirmeniz gerekiyor.
Klik-klak eğitimcileri kedilerin eğitiminde
asla zor kullanılmaması gerektiğini, kediye stres yaratılmaması
gerektiğini de ifade ediyorlar. Kedi eğitiminde cezanın
olamayacağını ama ödülün olması gerektiğini de belirtiyorlar.
Ödül açısından istenen davranışın en az 3 saniye ile
sürdürülmesinin şart olduğunu, yani üç saniye boyunca istenilen
davranışın gösterilmesi halinde kedinin ödüllendirilmesini
öneriyorlar. (3 saniye bir kediyi istenilen bir konumda
tutabilmek için hiç de az bir süre değil aslında..)
Özellikle çok miyavlayan kedilerin aşırı
miyavlamasının önüne geçilebilmesinde klik-klak ve ödül
yönteminin işe yarayabileceği düşünülüyor.
Buraya kadar verdiğimiz bilgilere bir kaç
hususu da biz ekleyelim. Öncelikle pek başarılı bir yöntem
olarak kedi kitaplarında yer verilen klik-klak yönteminde
kedilere neden "otur", "kalk" gibi sözcüklerin öğretilmesi
gerektiğini anlayamadık. Kedilerle insanca konuşmak yerine kedi
dilinden konuşmanın daha kolay olduğunu düşünüyoruz. Ama kedi
dili sevgi ve özveri istiyor. Belki bu yüzden zor bulunuyor
olabilir. İkinci olarak çocukluğumuzda her bakkalda peynir ekmek
gibi kolaylıkla bulunan klik-klakları bugün nasıl ve nereden
bulabileceğinizi bilemiyoruz. Bu müzik aletini ikame eden başka
bir aletin olup olmadığı hususunda da bir bilgi sahibi değiliz.
Yazımızın ortalarında söylediğimiz şeyi
biraz daha açarak tekrarlayalım. Kedilerin bu şekilde komut
eğitimlerine tabi tutulmasını pek faydalı bulmuyoruz. Her eğitim
özü gereği aslında bir disiplini gerektiriyor. Eğitimde ceza
olmasa da, ödül varsa aslında ceza zaten dolaylı olarak verilmiş
oluyor. Disiplin ve ceza ise kedi dostluğu ile yanyana
duramayacak iki sözcük. Boşverin, bu türden komut alıştırmalı
hayvan eğitimi takıntılarını bir kenara bırakın. Her hayvanın
insan dostu ile sevgi eğitimini tam olarak gerçekleştirdiği
takdirde istenmeyen davranışların karşılıklı en aza indiğini
düşünüyoruz. Belki de hayvanların eğitimi konusunda eğitime
ihtiyaç duyan asıl bizleriz.
|
