|
Hamilelik
Doğuma Hazırlık
Doğum
Doğum ve Stres
İlk Kez Anne Olan Kediler
Doğumdan Sonra
Komplikasyonlar
Doğuma Bağlı Hastalıklar
Bebeklerde Görülen Anormallikler
Kediler ve Kısırlaştırma
Yavru Kedi Bakımı
“Her bebek yıldızlara uzanan
bir merdivendir.”
Sinead O’Connor
O an inanılmazdı. Benim küçük kızım
gitmiş muhteşem bir anne gelmişti. Ben ilk doğumu olduğu için
endişe ederken o yeşil gözleri ile mutluluk ile bana bakıp bak
yavrularıma der gibiydi. Parmak büyüklüğündeki kediler oburca
meme emiyorlardı. Annemden sonra ilk kez birine “anneciğim” diye
seslenmiştim ve bu onu gerçekten hak ediyordu.
Doğum, doğanın en muhteşem
gösterilerinden başta geleni olsa gerek. İşin içine bir kedi de
karıştığında bu gösterinin keyfine doyum olmuyor. Ama kedi
hamileliliği ve doğumu hakkında ne kadar şey biliyoruz, işte bu
sayfaları hazırlama nedeniniz. Biz biliyoruz ki kediniz sizden
önce hazır ama siz de en az onun kadar hazır olmak istemez
misiniz? Öyleyse doğanın bu mucizesini birlikte okuyalım.
Kedilerin hamilelik süresi ortalama
olarak 63-68 gün arasında değişir. Bazen 61. günde ya da 70.
günde de doğum görülebilir. Hamile kalmış bir dişi kedi hamile
kaldıktan 2-3 hafta sonra kızışma dönemini geride bırakır ve
çiftleşme isteği göstermez. Göğüs uçları belirginleşmeye ve
tombullaşmaya başlar. Ama dördüncü haftaya gelene kadar
kedinizin karnında belirgin bir şişlik göremezsiniz. Dördüncü
haftadan sonra karındaki şişlik gözle görülür hale gelir ve
memeleri büyür.
Hamile kedileri hamilelikleri
boyunca normal kilolarının yaklaşık % 20-25 fazlasına çıkarlar.
Bu dönemde beslenme önemlidir. O sebeple genellikle normal
beslenmesine devam edilmelidir ama daha besleyici yiyecekler
verilmelidir. (Hamile kediler için özel mamalar bulunmaktadır.)
Beslenmede aşırıya kaçılmamalı, aşırı kilo almasına sebep
olunmamalıdır. Ayrıca, hamile kedi normal yaşamından
alıkonulmamalıdır. (Tabii normal yaşamında nispeten tehlikeli
alanlarda dolaşabiliyorsa hamilelik döneminde daha kontrollü
olmakta fayda vardır.)
Hamileliğin 28. günde bebeklerin
bütün iç organları oluşmuştur. Embriyolar yaklaşık 2.5 cm.
Büyüklüğündedir, iskelet yapısı ise hamileliğin 40. gününde
gelişmeye başlar ve 50. günde gelişim tamamlanmış olur.
Hamile kedi doğumdan yaklaşık bir
hafta önce doğum için uygun ve güvenilir bir yer arama başlar.
Ev kedileri için en uygun mekan giysi dolap içleri ya da
nispeten kuytu bölgelerdir. Ama bir sepet ya da kuytu köşeye
konmuş geniş bir kutu da hamile kedi tarafından doğumhane ve
bebeklerin ilk günlerinin yuvası olarak seçilebilir. Ama yuva
konusunda hamile kedi zorlanmamalıdır. Seçim ona bırakılmalıdır.
(Benim kızım doğum için alınan muhteşem sepeti yerine eski giysi
dolabını tercih etmişti.)
Hamile kedilerin stresten uzak
tutulması gerekir. Ayrıca doğum sırasında olası hastalık
belirtileri ya da olağandışı durumların gözlemlenmesi halinde
veteriner desteği geciktirilmemelidir. Ayrıca hamile kedilerde
zaman zaman hemoroid sıkıntısı baş gösterebilir. Hemoroid
sıkıntısının hafifletilmesi hususunda veterinerinize
danışabilirsiniz. (Anüse ılık suya batırılmış pamukla masaj
yapılması ve vazelinle kremlenmesinin rahatlatıcı etkisi
olabilir. Ayrıca katı beslenme yerine daha sulu beslenmede
tuvalete çıkmayı kolaylaştıracaktır.)
Doğum öncesinde siz de
hazırlığınızı yapmalısınız.
İşte Büyük Anne ya da Büyük
Baba’nın Doğum Çantası ;
2-3 adet temiz yüz havlusu ve temiz
bezler,
• Temiz Bir Makas (Göbek bağını
kesemeyen anneye yardım için)
• Kedi Pompası (Kedi yavrularının
burnunda bazen mukoza kalabilir ve nefes almalarını zorlaştırır.
Pompa bebeğin burnundan içeriye hava verecek şekilde değil,burun
içindeki mukozayı emecek şekilde kullanılır. Bunun için pompa
sıkılı iken burun içine hafifçe sokulur ve burun içindeyken
pompa serbest bırakılır. İğnesi çıkarılmış bir şırınga da bu işi
görebilir)
• Temiz diş ipi (Göbek bağını
bağlamakta kullanılmak için)
• Vazelin (Çıkmakta zorlanan
yavruyu dışarıya çıkarabilmeye yardımcı olmak için)
• Dezenfektan
• Şırıngası çıkarılmış yeni bir
şırınga
• Temiz kauçuk eldiven (mümkünse
operasyonlarda kullanılanlardan. Eczanelerde bulunabiliyor.)
• Kedi yavrusu için biberon ve anne
süt tozu (şayet anne kedi bebeklerine bakmayı reddederse
beslenmeyi geciktirmemek için)
Muhteşem saatlerin başlamasından
önce hamile kedi doğumun başlayacağının işaretini verir. Doğuma
beş kala, ağız şapırdamaları başlar, yattığı yere mukoza
salgıları bırakabilir, nefes alışı hızlanır. Daha sonra ağız
şapırdamaları çoğalır, nefes alış derinleşir. Bazı hamile
kediler miyavlayarak dolaşma eğilimindedirler. Doğumun başlaması
hamile kedinin vulvasından (cinsel organı) su gelmesi ve doğum
kesesinin görünmesiyle başlar.
Doğum yapılan yerin temiz olması
gerekir. Hamile kedinin altında geniş bir havlu ya da bez yayılı
olması akıntıların emilmesine yardımcı olacaktır.
İlk bebek 20 dakika içinde doğar.
Diğer bebekler genellikle arkası arkasına gelir ama bazen diğer
bebeklerin gelişi daha uzun da sürebilir. Nadiren de olsa
doğumun tamamlanması 24 saat sürebilir. Böylesi bir durumda anne
kediyi besleyici yiyeceklerle desteklemekte fayda vardır. Ama
doğum anında ters giden bir olayla karşılaşılması halinde
veteriner haberdar edilmelidir. Hatta doğum olayı başladığında
veterinerinizi haberdar etmeli ve acil bir durumda çağrılmaya
hazır olması rica edilmelidir.
Her bebeğin normalde önce başı
gelir. Anne kedi dili ile gelen bebeği hemen yalamaya başlayarak
onun ilk nefesini almasını sağlar. Bebekler ağlar ve gerinirler.
Bu aynı zamanda onların sağlıklı olduklarının da bir
göstergesidir.
Anne kedi bebek ile arasındaki
kordon bağını dişi ile keser ve plezantayı genellikle yer.
(Sokak kedileri için bu ilk değerli besindir.) Bebekler doğar
doğmaz annelerinin karın bölgesinde toplaşırlar ve annelerinin
memelerine uzanırlar. Kedi yavruları, nispeten sağırdırlar ve
gözleri henüz görmez.
Genellikle kediler bir doğumda iki
ile altı arasında bebek doğururlar.
Normal doğum sırasında bebekler
tutularak çekilmeye kesinlikle çalışılmamalıdır. Hatta mümkünse
bebeklere dokunulmamalıdır.
Hamile kedi doğuma başladığında
yanında başka bir kedi olmamalı ve kendini güvende
hissetmelidir. Normal akışındaki doğum sırasında müdehalede
bulunulmamalı, yer değişikliğine kalkışılmamalı, doğum tamamlana
dek herşeyi yolunda olması kaydıyla gözlemci olarak odada
kalınmalıdır. Bazı kediler kimseyi yanlarında istemezler. Bu
durumda göz kontrolünü ara ara yapmakta fayda vardır. Kimi
kediler doğumdan sonra bebeklerine yaklaşılmasını istemezler,
kimileri ise yaklaşılmasına izin verirler. Kedinizin bu kararını
saygıyla karşılamalı ve onun isteğine uymalısınız. Ayrıca
doğumdan sonraki günlerde kesinlikle yavru kedileri ne sebeple
olursa olsun annelerinden ayırmamalı ve fazla elinizde tutmamalı
ya da ev içinde gezdirmeye çalışmamalısınız.
Genellikle ilk kez anne olacak
kediler için doğumdan ürkmesi ve çocuklarını istememesi gibi
kaygılar duyulur. Bazı kediler için doğum travmatik bir etki
yaratabilir ve yaşadığı ağrı ve acıdan dolayı korkarak
ürkebilir. Doğumdan sonra eğer anne kedi yavrulara ilgi
göstermiyorsa yavrularına ilgi göstermesi yönünde teşvik
edilmelidir. Doğum sonrasında asla ve asla stres yaratılmamalı,
sevecen bir tavır ile anne ile yavruların birlikteliği
sağlanmalıdır. Ama eğer her çabaya rağmen anne kedi bebeklerini
reddediyorsa işiniz gerçekten zordur, çünkü yavru kedileri
yaşatma çabası size düşecektir. Bu konuda kesinlikle bir
veteriner yardımına ihtiyaç duyacaksınız. Böylesi bir durumda
umudunuzu yitirmeyin. Gerçekten samimi ve emek-yoğun bir çaba
ile yavrular hayatta kalabilir ve yaşamlarını sürdürebilirler.
Doğumun tamamlanmasından üç dört
saat sonra kedinizin altındaki havlu ya da şilteyi
değiştirebilirsiniz. Anne kedi genellikle 2-3 gün içinde normal
sağlığına geri döner. Doğumun tamamlanmasından sonraki günlerde
anne kediye normalin 3 katı yemek verilmelidir. Su bu beslenmede
önemli bir yer tutmaktadır.
Bebeğin ters
gelmesi
Bazen bebek kedinin başı yerine
kuyruğu ilk olarak gelir. Bu durumda yavru kedinin çıkışı
kontrol altında izlenmeli, zorluk halinde kauçuk eldiven
giyilerek, parmak kanca şekline getirilip bebek çok yavaşça
vulvadan çekilmeye çalışılmalıdır. Bu işlem sırasında vulvanın
çevresine vazelin sürülmesinin çıkmayı kolaylaştırması
mümkündür.
Anne kedinin
kalçasını duvara yaslaması
Doğum sırasında telaşa kapılan kimi
kediler arka taraflarını duvara/dolaba yaslayarak çıkmakta olan
yavru ve kendisi için komplikasyon yaratabilir. Bu durumda
hamile kediye engel olunmalı ve kendisini dayamaya çalıştığı
yerden uzak tutulmamalıdır.
Doğum kesesinin
çıkmadan anne kedice yırtılması
Bu durumda bazen komplikasyonlar
oluşabilir. Bebeğin çıkması zorlaşabilir ve çıkış sırasında
yavrunun beyninin zarar görme ihtimali belirebilir. Vulvanın
çevresine vazelin sürülmesinin çıkmayı kolaylaştırması
mümkündür.
Bebeğin ayağının
doğum kanalında takılı kalması
Bu da ciddi bir durum olabilir.
Durum dikkatle gözlemlenmeli. Özellikle bu durum hem anne kedi
hem de yavru için oldukça yorucu olabilir. Bu durumda yavru
kedinin çıkışı kontrol altında izlenmeli, zorluk halinde kauçuk
eldiven giyilerek, parmak kanca şekline getirilip bebek çok
yavaşça vulvadan çekilmeye çalışılmalıdır. Bu işlem sırasında
vulvanın çevresine vazelin sürülmesinin çıkmayı kolaylaştırması
mümkündür. Ama çıkma işlemi çok uzun sürdü ise veteriner
çağrılmalıdır.
Ölü doğum
Ne yazık ki bazen ölü doğum da söz
konusudur. Ölü doğum halinde yavru kedi her ihtimale karşı hemen
alınmalı, hafifçe sallandıktan sonra burun ve ağzından suni
teneffüs yaptırılmalıdır. Bazen ölü doğan yavru kediler suni
teneffüs sonrası yaşama dönmektedirler. Şayet yavru
kurtarılamıyorsa anne kedinin yanından alınmalıdır. Zira anne
kedi normal davranışları göstermeyen ölü doğan yavrusuna
dikaktini yönelterek doğum olayını tamamlamakta zorlanabilir.
Sezeryan
Bazı dişi kedilerin normal doğum
yapmaları çok zor olabilir. Bu durumda sezeryan ile doğum en iyi
çözümdür. Ama sezeryanın yapılıp yapılamayacağı kararını bir
veteriner verebilir.
• Pyometra ; Rahim enfeksiyonu..
Rahmin enfeksiyon kapması, ağır vakalarda antibiyotik tedavisi
gerekir.
• Süt hasatlığı ;Bazı anne kediler
yavrularını emzirmekten dolayı kendi ihtiyaçları olan kalsiyumu
da kaybedebilirler, bu durumda veterinere danışarak kalsiyum
desteği sağlanmalıdır.
• Mastitis ;Emziren anne kedinin
meme çevresi ya da uçlarının yara olması ya da enfeksiyon
kapması durumu. Bu durumda antibiyotikli kremler kullanılması
gerekmektedir.
• Süt Azlığı; Bazı anne kedilerin
sütü azdır ve yavrularına yetişmeyebilir. Sütü arttırıcı
beslenme mümkünse de başarılı olunmaması halinde anne kedinin
yavruları beslemesine yardımcı olunmalı ve anne sütü tozu ile
yavrular kedi biberonu kullanılarak beslenmelidir.
Yeni doğmuş kedilerde az da olsa
aşağıdaki anormallikler görülebilir. Bunların varlığı halinde
veterinerinize mutlaka danışmalısınız.
• Yarık dudak
• Görme azlığı
• Kalp sorunları
• Fıtık
• Dışarı çıkmış barsak
Evet.. Dileriz kedinizle birlikte
sağlıklı ve keyifli bir doğum yaşarsınız. Bir yavru kedinin
doğumu bir insanın doğumuyla benzerdir. İlk ses, ilk soluk ve
ilk öpücük. Merhaba yaşam!
|
